Waarom lood een punt is
Lood was jarenlang een gewone keuze voor waterleidingen, omdat het zacht is en goed te buigen. Nu weten we dat lood in kleine hoeveelheden in het drinkwater kan komen, vooral als het water lang in de leiding heeft gestaan. Dat is vooral een punt voor zwangere vrouwen en jonge kinderen.
Daarom is lood niet meer toegestaan in nieuwe leidingen. In bestaande huizen ligt het soms nog, vooral in woningen van vóór ongeveer 1960. In Den Haag zijn dat veel woningen, in buurten met oude bouw zoals het Zeeheldenkwartier of Transvaal. Niet elk huis uit die tijd heeft nog lood. Veel leidingen zijn intussen vervangen.
Zo herken je lood
Lood herken je aan een paar dingen. Samen geven ze een goed beeld, al is één kenmerk niet genoeg.
Een loden leiding is dof grijs. Het is geen glimmend metaal zoals koper, en ook geen lichtgrijze kunststof. De buis ziet er bobbelig uit, met dikke lasnaden of verdikkingen bij de verbindingen. Ze buigt in zachte bochten zonder knik.
Het belangrijkste kenmerk is dat lood zacht is. Schraap met een sleutel of een stomp mes voorzichtig een klein stukje van het oppervlak. Komt er een glanzende, zilverkleurige laag tevoorschijn, dan is het waarschijnlijk lood. Een magneet blijft er niet aan hangen, ook bij staal helpt dat dus om dingen uit te sluiten.
Krab niet diep en maak de leiding niet stuk. Is de buis dun of oud, stop dan en laat het door een vakman bekijken.
Waar je moet kijken
Begin bij de watermeter in de meterkast. Kijk naar de leiding die de woning binnenkomt. Dat is vaak de plek waar lood nog zit.
Kijk daarna in de kruipruimte, de kelder en onder het aanrecht. Waar loopt de buis heen? Zie je ergens een overgang van een grijs, bobbelig stuk naar koper, dan weet je dat een deel is vervangen en een deel niet.
Kijk ook naar het bouwjaar. Staat je huis al zo lang, en weet je niet of de leidingen ooit zijn vernieuwd, dan is de kans groter dat er nog lood ligt. Vraag het zo nodig aan de vorige eigenaar of de verhuurder.
Wat je ermee kunt doen
Mijn advies is duidelijk: laat loden leidingen vervangen. Dat is de enige oplossing die het probleem wegneemt. Je hoeft er niet in paniek voor te raken, maar je moet het wel plannen.
Is vervangen niet meteen mogelijk, dan zijn er dingen die helpen. Laat het water doorlopen als het lang stil heeft gestaan, bijvoorbeeld 's ochtends of na een vakantie. Laat de kraan lopen tot het water kouder wordt. Dat water gebruik je voor de wc of de planten, niet om te drinken of te koken.
Gebruik voor drinken en koken alleen koud water. Warm water uit de boiler of ketel heeft langer in de installatie gezeten.
Vervangen, hoe gaat dat?
Bij vervangen haal ik het lood weg en leg ik nieuwe leidingen aan, meestal in koper of kunststof. Waar de leiding loopt bepaalt het werk. In de kruipruimte is het makkelijk. In een muur of vloer is meer breekwerk nodig.
Ik maak vooraf duidelijk wat er gebeurt en wat het ongeveer kost, en herstel waar dat bij het werk hoort. Wat de prijs wordt, hangt af van de lengte, de bereikbaarheid en het materiaal. Daar noem ik bewust geen bedragen, want het verschilt van huis tot huis.
Woon je in een appartement, dan is de stijgleiding in het gebouw van de VvE. Wat binnen jouw woning ligt, is voor jou. Stem het werk af met de VvE.
Twijfel je?
Weet je niet zeker of het lood is? Zet een foto in de werkbon. Ik kijk mee en zeg eerlijk wat ik zie. Soms is het gewoon een oude stalen of kunststof buis, en kun je er rustig van blijven.
Wil je zeker weten wat er in je drinkwater zit, dan kun je contact opnemen met je waterbedrijf. Zij kunnen meer vertellen over de kwaliteit aan de meter. Ik kan je vertellen wat er in de leidingen binnen je woning ligt.