Begin bij de buitenkraan
De buitenkraan is de plek die het eerst bevriest. Er staat water in de leiding in de buitenmuur, en die leiding ligt koud. Een kraan zonder vorstbeveiliging kan in één nacht kapotvriezen.
De meeste buitenkranen hebben een eigen afsluiter binnen, vaak vlak achter de muur in de meterkast, kruipruimte of keuken. Met die afsluiter zet je de buitenkraan uit en laat je het restwater weglopen.
- Haal de tuinslang los van de buitenkraan en berg hem op.
- Zoek de binnenafsluiter van de buitenkraan en draai hem dicht.
- Open de buitenkraan en laat het water uit de leiding lopen.
- Is er een aftapkraantje bij de afsluiter, open dat dan om de rest te laten weglopen.
- Laat de buitenkraan daarna op een kier staan, zodat er geen water meer in vast kan komen.
Kruipruimte, schuur en zolder
Leidingen in onverwarmde ruimtes lopen het meeste risico. Kijk in de kruipruimte, de schuur, de garage en op zolder. Waar waterleidingen onbeschermd liggen, kun je ze omwikkelen met isolatiemateriaal uit de bouwmarkt. Gebruik isolatie die bestemd is voor leidingen en sluit hem goed aan op de kleine stukjes.
Let ook op tocht. Een spleet in de muur of een kapotte ventilatieroosters kan de kou recht op een leiding blazen. Dicht kieren, maar sluit de ventilatie van de kruipruimte niet helemaal af. Die is er om vocht weg te houden.
Ook een leiding in een buitenmuur of onder een dakkapel kan bevriezen. Die zie je niet, dus let op de tekenen. Een kraan die minder water geeft, een leiding die koud en bevroren aanvoelt of een kraan die sputtert zijn signalen om niet te negeren. Een klein lekje na de dooi is ook een teken dat er iets is gescheurd.
Zit er een boiler of cv-ketel in een koude ruimte, dan moeten de leidingen daar ook beschermd zijn. Zorg dat de installatie in het stookseizoen blijft draaien.
Als je weggaat of het pand leegstaat
Ga je in de winter weg, laat dan de verwarming niet helemaal uit. Zet hem op een lage stand, zodat het huis niet uitkoelt. Dat kost een beetje gas, maar voorkomt veel schade.
Is het pand langere tijd leeg, dan kun je de hoofdkraan dichtdraaien en de leidingen leeg laten lopen. Dat is een klus die je beter goed doet. Weet je niet hoe, bel dan voordat het gaat vriezen, niet erna.
Wat als een leiding bevroren is?
Geen water uit de kraan terwijl het vriest? Dan is een leiding waarschijnlijk bevroren. Draai de kraan open en laat hem openstaan, zodat het water kan gaan lopen zodra het ontdooit. Draai de hoofdkraan dicht als je een leiding ziet scheuren.
Ontdooi langzaam en met zachte warmte. Gebruik een föhn op lage stand, een warmwaterkruik of een warme handdoek. Begin bij de kraan en werk richting de plek waar de leiding bevroren is.
Gebruik nooit open vuur. Een brander, een aansteker of een heteluchtpistool op hoge stand maakt de leiding te heet, beschadigt kunststof en kan een brand veroorzaken. Giet ook geen kokend water over een leiding.
Komt er na het ontdooien water uit een naad, een buis of een koppeling? Dan is de leiding gescheurd. Draai de hoofdkraan dicht en bel mij. Hoe eerder het lek dicht is, hoe minder schade.
Een kleine checklist voor de eerste vorstdag
Loop voor de eerste vorstnacht even langs alles, dan sta je er niet mee te zoeken als het al vriest. Is de buitenkraan leeg, zijn de leidingen in de kruipruimte ingepakt en weet iedereen in huis waar de hoofdkraan zit? Staat de ketel op de juiste druk en is de ruimte eromheen vorstvrij?
Dat kost een half uur. Een gescheurde leiding kost je een lekkage, een natte vloer en een verzekeringsdiscussie.